KỸ THUẬT CHĂM SÓC, CHĂN NUÔI CHIM BỒ CÂU

Do nhu cầu thị trường về thịt chim bồ câu ngày một tăng cao, một số địa phương đã phát triển nuôi chim bồ câu mang tính chuyên nghiệp. Chăn nuôi chim câu theo hướng trang trại được coi là phương thức phát triển kinh tế nông nghiệp cho các hộ gia đình. Chăn nuôi chim câu công nghiệp để đạt hiệu quả cao cần lưu ý những vấn đề sau đây: 

NỘI DUNG

Giống chim câu

Chuồng trại

Thức ăn cho chim câu

Chế độ chiếu sáng

Phòng và điều trị bệnh thường gặp trên chim bồ câu.

GIỐNG CHIM BỒ CÂU

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều giống chim bồ câu, mỗi giống có những đặc điểm khác nhau và được chon nuôi phụ thuộc vào từng mục đích. 

Bồ câu là loài động vật thông minh, hiền lành. Bồ câu có đôi mắt tinh tường, trung thành và rất dễ huấn luyện thuần thục để phục vụ vào nhiều phương thức khác nhau. Từ xa xưa ông cha ta đã biết huấn luyện chim câu thành người đưa thư làm phương tiện liên lạc, do bồ câu có khả năng nhớ được đường về. Bồ câu được huấn luyện vào các cuộc thi của các địa phương. 

Giống bồ câu nuôi làm thú cảnh: thường có đặc điểm màu lông đa dạng, sặc sỡ có kích thước vừa phải.

Giống bồ câu nuôi lấy thịt: Thường chọn giống có kích thước lớn, nhiều thịt, nhanh lớn, đẻ sai.

Ở nước ta hiện nay có giống bồ câu được nuôi phổ biến là giống bồ câu Pháp, bồ câu gà và bồ câu bản địa (bồ câu ta).

Chim bồ câu ta

 

Giống bồ câu ta: 

 

Bồ câu ta có đặc điểm màu lông xám đen, xám đá… kích thước nhỏ, nhanh nhẹn, đẻ sai, nuôi con khéo, thịt chắc và thơm. 

Chim bồ câu pháp

 

Giống bồ câu pháp: 

 

Giống bồ câu Pháp có xuất xứ từ miền Đông Nam nước Pháp . Đây là giống chím rất dễ nuôi và dễ thích nghi với môi trường. Bồ câu Pháp chuyên nuôi lấy thịt với trọng lượng của mỗi con chim trưởng thành khoảng 0,8 – 1,2kg. Mỗi năm chúng có thể đẻ từ 8 – 9 lứa với tỉ lệ nuôi sống trên 95%, trọng lượng mỗi con ra ràng trung bình đạt từ 500 – 600gram. Giống bồ câu Pháp có màu lông trắng đặc trưng.

Chim bồ câu gà

Giống bồ câu gà: 

Như tên gọi, đây là giống chim bồ câu thương phẩm được đánh giá khá cao vì kích thước lớn và có giá trị kinh tế cao. Mỗi con bồ câu gà khi xuất bán có thể nặng từ 600 – 900 gram. Mô hình nuôi chim bồ câu gà hiệu quả nhất là nhốt chuồng. Người ta hiếm khi thả giống chim này ngoài tự nhiên do kích thước to lớn, chậm chạp nên dễ bị săn trộm.

PHƯƠNG PHÁP CHỌN GIỐNG

Tiêu chuẩn chọn giống:

Giống phải đảm bảo yêu cầu khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, lông mượt, không có dị tật, được nhỏ phòng vaccin, không bệnh tật. Trường hợp mua giống nên chọn chim đã được ghép đôi.

Phân biệt giới tính ở chim câu:

Chim trồng: Chim câu trống thân hình to hơn, đầu thô, có phản xạ gù mái, khoảng cách giữa 2 xương chậu hẹp.

Chim mái: Chim mái có kích thước cơ thể nhỏ, đầu thanh, khoảng cách giữa 2 xương chậu lớn hơn.

Khi còn nhỏ rất khó phân biệt giới tính của chim, nếu mua giống nên mua chim ở giai đoạn 4-5 tháng tuổi.

Thời gian khai thác chim câu sính sản thường kéo dài 5 năm, nhưng khả năng sinh sản của chim sẽ giảm dần từ năm thứ 3, để tăng hiệu quả kinh tế chủ trang trại nên chọn và loại dần khi có dấu hiệu giảm đẻ sau 3 năm. Khoảng cách các lứa 40 ngày, vậy nếu chăn nuôi đúng kỹ thuật chim câu có thể đạt từ 12-14 lần đẻ trứng/năm.

Kỹ thuật nuôi chim hậu bị:

Giai đoạn chim hậu bị bắt đầu từ sau khi tách chim non khỏi chim mẹ ở 28-30 ngày tuổi. Chim được nuôi thả trong chuồng quần thể, có ngày tuổi tương đồng. Ở giai đoạn này chim non còn yếu, khả năng đề kháng và tiêu hoá đều chưa hoàn chỉnh dễ mắc bệnh, chủ trang trại cần quan tâm chăm sóc kỹ hơn.

Chim câu để đưa vào làm chim bố mẹ cần được nuôi dưỡng tốt, và được làm vaccin đầy đủ. Để chim mái đẻ tốt cần cho chim ăn đẩy đủ dưỡng chất, phát triển hoàn hảo, chim mái không lên quá béo cũng như quá gầy. Chim mái chỉ lên đưa đẻ lứa đầu vào 5tháng tuổi. Mỗi một lứa chim mái đẻ 2 quả, thời gian ấp từ 16-18ngày. Thời gian nuôi chim non từ 24-30 ngày có thể tách riêng. Để tăng tỷ lệ ấp nở chim bố mẹ thường được nuôi trong lồng, chim khoẻ mạnh và ít dịch bệnh hơn. Theo thống kê tỷ lệ ấp nở ở chim bố mẹ nuôi nhót đạt từ 90-100%, nuôi bán chăn thả, chăn thả tỷ lệ ấp nở đạt 80-90%. 

Để tăng hiệu quả kinh tế trong nuôi chim câu, chủ trang trại tăng hiệu suất đẻ của chim câu bằng cách dồn trứng và dồn con đối với các hộ chăn nuôi. Ở trang trại nuôi mang tính công nghiệp, trứng được mang ra lò ấp công nghiệp nhằm tăng tối đa lứa đẻ của chim mái và tăng hiệu suất, tỷ lệ ấp nở trứng. Trứng được kiểm tra phôi sau khi đẻ 5 ngày, trường hợp có quả trứng nào không đạt cần loại bỏ và ghép trứng thiếu từ con chim bố mẹ khác sang nhưng phải được cùng ngày. Chim câu sau khi nở được ghép tăng số lượng chim non trong 1 đôi, một đôi sẽ nuôi 3 con chim non. Với phương pháp này 3 đôi chim bố mẹ sau khi ghép thành 2 đôi nuôi chim non, 1 đôi chuẩn bị đưa vào đẻ lứa tiếp theo. Điều này giúp cho đôi chim được tách con nhanh đẻ hơn, để đảm bảo sức khoẻ cho chim bố mẹ, kỹ thuật ghép con lên được quay vòng thay đổi các đôi cho nhau. 

Trứng trước khi đưa vào ấp cần được tuyển chọn kỹ để loại bỏ những quả không đạt. Nhà chăn nuôi nên ghi chép số lồng chim bố mẹ, và ngày đẻ chi tiết để thuận tiện cho ghép sau này.

Nuôi chim vỗ béo lấy thịt:

Những con chim bố mẹ thải loại và chim non không đạt tiêu chuẩn làm giống được đưa sang nuôi vỗ béo để lấy thịt. Để cho chim nhanh béo người chăn nuôi có thể dùng phương thức nhồi thức ăn cho chim, để chim ăn được lượng thức ăn tối đa, số lượng từ 2-3lần/ngày, để cho chim giảm thời gian vận động, chim ngủ nhiều hơn.

CHUỒNG TRẠI NUÔI CHIM CÂU

Chuồng nuôi chim câu cần đạt tiêu chuẩn như sau:

Chuồng cần thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, sạch sẽ, yên tĩnh, tránh gió lùa, mưa hắt, chuồng đảm bảo lượng ánh sáng, anh sáng mặt trời buổi sáng chiếu vào. Nền chuồng  có thể lát gạch hoặc xi măng. Trường hợp nếu nuôi nhốt cá thể cần phải làm lồng, vật liệu làm lồng có thể tận dụng nguyên liệu sẵn có ở địa phương như tre, gỗ, có thể đầu tư lồng bằng kim loại tránh kim loại mau han rỉ nhanh hỏng. Nếu nuôi thả cần có mái che, căng lưới tránh chim bay khắp nơi. Do chim câu rất nhạy cảm với tiếng ồn và người và động vật lạ, cần tập cho chim quen tránh những stess cho chim khi gặp phải. Chim câu sợ mèo, rắn, chuột, người lạ. 

Mật độ chim câu nuôi như sau:

Nuôi chim bộ mẹ trong chuồng thì đảm bảo mật độ 6-8 con/m2.Trong chuồng có đầy đủ máng ăn, máng uống, ổ đẻ, máng thức ăn bổ sung.

Nuôi cá thể theo lồng, kích thước lồng dài 60cm, chiều rộng 50cm, chiều cao 40 cm. Lồng được trang bị đầy đủ 1 máng ăn, 1 máng uống, 1 ổ đẻ, có thêm 1 máng ăn thức ăn bổ sung như muối, sỏi, chất khoáng đa vi lượng.

Lồng nuôi chim câu thịt từ 21-30 ngày tuổi như lồng nuôi chim bố mẹ nhưng tăng số lượng đầu con lên 13-15con/lồng. Trường hợp nhồi trực tiếp cho chim non ăn không cần máng ăn, khu vực để lồng ánh sáng không lên quá sáng. Nếu nuôi chim sau 28-30 ngày tuổi mật độ trong 1 ô giảm số đầu con xuống 10-13 con/lồng.

Ổ đẻ chim bố mẹ: Ổ đẻ lên được trang bị 2 cái trong 1 lồng chim bố mẹ, kích thước độ rộng 20-25cm, chiều cao 7-8cm. Ổ đẻ để chỗ chắc chăn tránh đổ rơi vỡ trứng, chất liệu ổ có thể chọn bằng nhựa, gỗ, tre đan, dù chọn loại vật liều gì cần đảm bảo khô ráo, sạch sẽ, tiện cho việc làm vệ sinh khử trùng.

Máng ăn, máng đựng thức ăn bổ sung: Máng ăn có kích thước chiều dài từ 10-15cm, rộng 5, cao 7cm máng dùng bằng ống tre hoặc gỗ, tôn. 

Máng uống: tận dụng vật liệu có như ống tre, lon bia, lon nước ngọt sao cho tiện dụng và đơn giản trong vệ sinh. 

THỨC ĂN CHO CHIM BỒ CÂU

 Thức ăn cho chim bồ câu 

Thức ăn có sẵn: Thức ăn cho chim bồ câu rất đa dạng tất cả thức ăn dạng hạt như thóc, ngô, các loại đậu, lúa mì, kê, cao lương.. trong đó như thóc, gạo là thức ăn chính hàng ngày, để đảm bảo cho chim phát triển tốt cần bổ sung thêm những hạt cung cấp protein như đỗ tương, và các loại khoáng, vitamin cần thiết. 

Công thức phối trộn thức ăn như sau: Thóc 50%, Đỗ tương, đỗ xanh 30%, ngô mảnh to 20% khẩu phần ăn. 

Trong chăn nuôi chim câu trang trại với quy mô lớn, việc tự làm thức ăn mất rất nhiều thời gian, trong khi đó chi phí nguyên liệu tự có tại các địa phương chở nên đắt đỏ không còn lợi thế về chi phí, các trang trại chuyển sang dùng thức ăn chăn nuôi công nghiệp chuyên dùng cho chim bồ câu. Thấu hiểu sự mong muốn của nhà chăn nuôi Tân Phương Đông đưa ra giải pháp dinh dưỡng thông qua hệ thống sản phẩm thức ăn cho chim câu có mã số C800 và C900. Đồng thời để đảm bảo cho chim bố mẹ đẻ đều và khoẻ mạnh mã sản phẩm C800 và C900 được kết hợp cùng sản phẩm thức ăn cho gà đẻ thức ăn cho gà đẻ D20, việc kết hợp với cám gà đẻ có ưu điểm như bổ sung chim bố mẹ lượng vitamin, khoáng, canxi ….. Khi chăn nuôi chim câu bố mẹ bằng thức ăn cho gà đẻ, giúp chim không bị quá béo, duy trì được khả năng sinh sản ở cường độ cao, đồng thời giá thành cám gà đẻ thấp hơn cám chim câu đáng kể, giá thành sản xuất được giảm xuống có thể tiết kiệm chi phí. 

 Thức ăn cho bồ câu

Công thức phối trộn thức ăn: 

Chim bố mẹ không nuôi con thức ăn cho chim câu C900(C800) 20%, thức ăn cho gà đẻ 50%, thóc(ngô) 30%. Trường hợp không có ngô(thóc, hạt mạch) có thể tăng thức ăn cho gà đẻ thay thế.

Chim bố mẹ nuôi chim non thức ăn cho chim bồ câu C900 (C800) 50-70%, thức ăn cho gà đẻ, ngô, thóc, hạt mạch từ 30%-50%.

CHẾ ĐỘ CHIẾU SÁNG TRONG CHUỒNG NUÔI CHIM CÂU

bong denChim bồ câu rất nhạy cảm với ánh sáng. Quá trình đẻ trứng phụ thuộc vào một phần ánh sáng trong chuồng, nhưng trình ấp trứng của chim câu phụ thuộc rất lớn vào yếu tố ánh sáng. Để chim câu ấp trứng đảm bảo thời gian, chuồng trại đảm bảo thời gian chiếu sáng tối thiểu là 13 giờ mỗi ngày. Việc thiết kế chuồng trại chăn nuôi chim câu cần đảm bảo ánh sáng, để phát huy hiệu quả. Đặc biệt chăn nuôi chim câu ở ở những khu vực, mùa có thời gian chiếu sáng ngắn cần phải tăng cường bóng điện. Bóng điện chọn bóng giây tóc có ánh sáng trắng, và không thay đổi màu sắc của bóng điện trong chuồng trại.

MINH TRỌNG (TH)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Dịch ngôn ngữ