Cẩm nang chăn nuôi thỏ – Phần 6

CÁC BỆNH THƯỜNG GẶP Ở THỎ, PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ

I.VỆ SINH CHUỒNG TRẠI:

Định kỳ 01 ngày/lần vào buổi sáng công việc đầu tiên là dọn vệ sinh nền, dọn vệ sinh sàn cho trại.

Định kỳ 04 ngày/lần phun khử trùng tiêu độc cho nền và cho chuồng. có thể phun trực tiếp lên thỏ.

Chú ý: Căn cứ vào liều lượng và chỉ dẫn trên vỏ thuốc mà pha đúng tỷ lệ.

Thuốc khử trùng có thể dùng nhiều loại phun để tránh lờn thuốc. Một số loại thuốc phun khử trùng như: Benkona, Benkocid, Virkon, Bio-dine, TH4, CloraminB, Biocide, Pacoma..

II. TRIỆU CHỨNG MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP Ở THỎ:

1- Bệnh bại huyết:

Cơ chế sinh bệnh:

Đầu tiên, vi rút xâm nhập và gây tổn thương ở gan, ruột non và các mô lympho. Tiếp theo, từ các cơ quan trên, vi rút xuyên qua thành mạch xâm nhập vào máu. Tại đây chúng làm hình thành nên các cục huyết khối gây bại huyết, xuất huyết và thỏ chết hàng loạt.

Các biểu hiện triệu chứng và bệnh tích:

Triệu chứng:

1.2.1- Thời gian nung bệnh ngắn, khoảng 24 đến 48h. Thỏ non thường cảm nhiễm với bệnh mạnh nhất với đặc điểm là nhiều thỏ con trong đàn chết đột ngột hàng loạt trong vòng 6- 24h mà không thấy triệu chứng (thể quá cấp tính).

1.2.2- Đối với trường hợp cấp tính, lúc đầu thỏ có biểu hiện sốt cao (40,50C), nhưng thông thường chúng ta khó quan sát thấy thỏ sốt mà chỉ khi con vật có các triệu chứng thì chúng ta mới nhận ra.

1.2.3- Thỏ bệnh biểu hiện mệt mỏi, ủ rủ, bỏ ăn, ít vận động. Một vài giờ trước khi chết, thỏ bệnh thường có các triệu chứng thần kinh như: chạy nhảy lồng lộn, co giật, kêu rên khác thường. Đến giai đoạn cuối thỏ thường bị liệt chân, hai chân sau đạp đạp như kiểu “chèo thuyền”. Độc tố của vi rút tác động lên não làm cho đầu, cổ của thỏ bệnh bị cong vẹo sang một bên hoặc ngửa ra phía sau. Con vật thường chảy nước bọt, nước rải. Tỉ lệ chết của bệnh thường từ 50- 100%.

1.2.4- Trường hợp bệnh kéo dài 3- 4 ngày, chúng ta có thể quan sát thấy con vật bị ỉa chảy.

Bệnh tích:

Khi thỏ chết, chúng ta mổ khám và quan sát thấy các bệnh tích như sau:

  • Tổ chức dưới da bị xuất huyết điểm.
  • Gan, thận của thỏ bệnh sưng to, xung huyết, xuất huyết.
  • Các cơ quan nội tạng khác như ruột non, dạ dày xung huyết, xuất huyết.
  • Khí quản, phổi xung huyết và chứa nhiều dịch nhầy.

2- Bệnh cầu trùng:

Triệu chứng.

Bệnh cầu trùng thỏ xảy ra với thể cấp tính, á cấp tính và mãn tính ở thỏ con dưới 4 – 5 tháng tuổi, đặc biệt vào giai đoạn sau khi cai sữa, đôi khi thỏ trưởng thành cũng bị.

Bệnh thường xảy ra ở thể hỗn hợp (thể ruột lẫn thể gan). Đầu tiên thỏ bệnh yếu, giảm hoặc bỏ ăn, lười vận động, hay nằm úp bụng xuống sàn. Bụng trướng to, khi sờ hông bên phải thỏ bệnh có phản ứng đau. Tiêu chảy phân lẫn nhầy và máu. Thỏ bệnh chậm lớn, gầy, lông mất độ ánh và xù. Một triệu chứng thường gặp là thỏ bệnh đái liên tục. Đôi khi tiết nhiều nước bọt (mồm chảy nhiều dãi), viêm cata niêm mạc mũi (thỏ sổ mũi) và viêm kết mạc. Do gan bị tổn thương xuất hiện vàng niêm mạc, liệt chân và cơ cổ. Trước khi chết thỏ bệnh ngửa đầu, chân sau duỗi thẳng, chân trước đạp như bơi, co giật và chết vào khoảng ngày thứ 7 – 10 sau khi bị bệnh.

(Hoặc) Đây là bệnh phổ biến, dễ gây thiệt hại lớn trong chăn nuôi thỏ. Bệnh do đơn bào ký sinh Eimeria gây nên trong điều kiện chăn nuôi và vệ sinh kém. Có hai dạng bệnh do cầu trùng gan và cầu trùng ruột, hai dạng này khác nhau về bệnh tích.

Từ lúc hai tuần tuổi thỏ con đã bắt đầu sơ nhiễm kén cầu trùng, kén này thường xuyên ký sinh trong cơ thể thỏ; sau khi cai sữa, thỏ tiếp tục nhiễm cầu trùng trong phân thỏ thải ra. Nếu mật độ nuôi nhốt lớn, ẩm thấp, tối tăm, ngột ngạt, dinh dưỡng kém, thỏ thiếu chất, sức đề kháng của cơ thể giảm sút thì cầu trùng phát triển nhanh: vừa phân huỷ tế bào đường ruột, gan, vừa tiết độc tố làm thỏ gày yếu, nhiễm độc và chết, có khi chết hàng loạt vào cao điểm 2-3 tháng tuổi. Thỏ 5-6 tháng tuổi trở đi ít bị chết do cầu trùng, vì cơ thể lúc này đã có sức đề kháng cao, khả năng đồng hoá của tế bào lớn hơn, chống đỡ quá trình gây bệnh của cầu trùng. Triệu chứng lâm sàng của bệnh cầu trùng ruột là thỏ xù lông, kém ăn, đôi khi ỉa chảy, phân lông có màu xanh, nếu kết hợp với vi trùng gây bệnh viêm ruột thì phân chuyển sang màu đỏ do thấm máu. Thân nhiệt cao hơn bình thường, nước mũi, dãi chảy nhiều. Nếu là cầu trùng gan thì ngoài các triệu chứng trên còn thấy viêm kết mạc mắt, miệng vàng.

Bệnh tích cầu trùng ruột, trước hết ta thấy ở túi tiếp giáp ruột non với manh tràng và đầu ruột thừa có nhiều điểm trắng xám to bằng đầu tăm nổi lên, có khi dày đặc trên thành ruột. Do kết hợp với vi trùng đường ruột nên ở ruột thừa, ruột non thường bị viêm, niêm mạc sưng loét đỏ. Nếu cầu trùng gan thì trên mặt gan sưng to, có nhiều điểm chấm và nâu vàng có thể chất như bã đậu bọc trong tế bào gan làm cho gan cứng lại.

Khi thỏ mắc bệnh ở mức độ nặng (gày yếu) thì rất khó điều trị, cho nên chủ yếu là phải phòng bệnh thật tốt từ khi thỏ còn bú mẹ để ngăn cản sự lây lan mầm bệnh và phát bệnh.

3- Bệnh ghẻ:

Triệu chứng: Ghẻ là một bệnh thường trực và gây nhiều thiệt hại kinh tế cho ngành chăn nuôi thỏ, do S. cuniculi gây ra. Bệnh tích chủ yếu ở mặt trong của tai. Thỏ bệnh ngứa, luôn dùng chân trước để gải tai.

4- Bệnh viêm mũi:

Triệu chứng: thở khò khè, chảy nước mũi…

Nguyên nhân do vi trùng gây viêm phổi kết hợp với một số vi trùng gây nung mũ.

Xoang mũi thỏ có rất nhiều vách ngăn phức tạp trong đó thường chứa đọng các vi khuẩn tiềm sinh và bụi bặm. Nếu bị tác động của môi trường không khí ngột ngạt, thay đổi thời tiết đột ngột, gió lùa mạnh, ẩm thấp, vận chuyển đường dài thỏ mệt nhọc… thì bệnh viêm mũi phát ra, đôi khi kết hợp với bệnh khác như tụ huyết trùng, tụ cầu trùng… thì bệnh trở nên nặng và phức tạp hơn.

Thỏ bị viêm mũi sẽ hắt hơi, chảy nước mũi, khó thở và thở có tiếng ran, sau đó có dịch mủ chảy ra và sốt. Thỏ thường lấy hai chân trước dụi mũi, nên lông phía trong hai bàn chân trước rối dính bết lại.

5- Bệnh tụ huyết trùng:

Trong niêm mạc đường khí quản của thỏ thường có vi trùng Pasteurella tiềm sinh. Khi sức đề kháng của cơ thể giảm sút (do môi trường ngoại cảnh tác động như gió lùa, thay đổi thời tiết đột ngột, dinh dưỡng kém hoặc viêm mũi kéo dài…) thì loại vi trùng này có độc lực lớn hơn sẽ gây bệnh ở nhiều dạng khác nhau như: viêm phổi, viêm kết mạc, phế mạc, viêm màng ngoài tim, viêm não dẫn đến thỏ nghiêng đầu.

Bệnh lan nhanh qua đường hô hấp bằng cách hít thở phải vi trùng ô nhiễm trong phân, bụi không khí. Tụ huyết trùng lợn gà, cũng có thể lây lan sang thỏ và làm tăng độc lực cho tụ huyết trùng thỏ gây bệnh.

Triệu chứng lâm sàng của bệnh là gày yếu, kém ăn, sốt cao 41- 420C, khó thở, kết mạc mắt đỏ, chảy nước mũi có lẫn dịch nhờn. Nhiều khi bệnh ở dạng cấp tính, có thể làm thỏ chết đột xuất, chết nhiều trong thời gian ngắn mà không biểu hiện lâm sàng.

III. PHÒNG BỆNH CHO THỎ:

1- Giai đoạn thỏ từ 0 ngày đến 30 ngày: Phòng bệnh cầu trùng:

Dùng đặc trị cầu trùng KNASB3, Pig Cox, Bay Cox….. các thuốc dùng cho cầu trùng ở vật nuôi. Tham khảo bác sỹ thú y

Trộn chung với thức ăn tinh. Cho ăn định kỳ 15 ngày cho ăn 3 ngày liên tục.

Giai đoạn từ 30 ngày trở lên: Bệnh bại huyết trên thỏ

2- Phòng bệnh bại huyết (60 ngày)

+ Phòng bệnh:

Khi có dịch xảy ra: Khi phát hiện trong đàn có thỏ ốm chết, trước hết phải nhanh chóng cách ly thỏ ốm và thỏ khỏe. Sau đó tiến hành quét dọn, vệ sinh chuồng trại sạch sẽ.

Phun tiêu độc sát trùng chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi, lối ra vào bằng các loại thuốc sát trùng như: Biocide, Pacoma, nước vôi 20%… 2- 3lần/tuần và dùng vôi bột rắc vào các lối đi lại, khu vực dưới nền chuồng.

Khi chưa có dịch xảy ra: Thường xuyên cung cấp nguồn thức ăn đầy đủ thành phần dinh dưỡng, sạch sẽ, hợp vệ sinh. Thức ăn, nước uống phải luôn luôn tươi mới, tránh nhũn nát, nấm mốc nhằm tăng sức đề kháng cho con vật. Máng ăn, máng uống phải được lau chùi, quét dọn hàng ngày.

Phun tiêu độc khử trùng chuồng trại, máng ăn máng uống định kỳ 10 ngày/lần là cách phòng bệnh tốt nhất và chi phí rẻ nhất

  • Tiêm thỏ lúc 60 ngày tuổi.
  • Tiêm văc xin định kỳ cho thỏ 2 lần/năm. Đối với những đàn thỏ chưa tiêm lần nào thì tiến hành tiêm lần 1 hai mũi. Mũi 2 cách mũi 1 thời gian 14 ngày để nâng cao khả năng miễn dịch. Các lần tiêm tiếp theo cách nhau 6 tháng./.

2.1 Phòng bệnh cầu trùng: (30 ngày): Sau khi cai sữa(30 ngày) dùng định kỳ 15 ngày/lần trộn với thức ăn

2.2 Phòng bệnh ghẻ:(60 ngày): Khi thỏ 60 ngày tuổi tiêm phòng ghẻ. Định kỳ 3 tháng tiêm một lần.

Dùng thuốc có thành phần Invermectin. Liều chích 0.1ml/0.7-0.8 kg. tiêm 3 tháng/lần

2.3 Phòng bệnh viêm mũi:(30 ngày) Để phòng bệnh này, bạn không nên cho thỏ ăn cám bột, rau muống còn ướt… Thỏ 30 ngày tiêm phòng. 30 ngày tiêm một lần.

– Tiêm định kỳ Dùng Pen – Streptomycin 0,01g/kg thể trọng hoặc Kanamycin 0,05g/kg thể trọng

2.4 Phòng bệnh tụ huyết trùng:(30 ngày)

  • Thỏ 30 ngày tuổi tiêm phòng. 30 ngày tiêm lặp lại
  • Thỏ rất mẫn cảm với vi trùng Pasteurella nên phải đề phòng bằng cách nuôi dưỡng chăm sóc tốt, bảo quản thỏ trong môi trường hợp vệ sinh, không nên nhốt thỏ trên chuồng gà, chuồng lợn, vừa ngột ngạt, vừa có nguy cơ lây lan mầm bệnh từ gà sang thỏ.
  • Tiêm định kỳ Dùng Pen – Streptomycin 0,01g/kg thể trọng hoặc Kanamycin 0,05g/kg thể trọng. (Thuốc này đã tiêm phòng theo lịch viêm mũi)

Không nên dùng Penicillin quá 01 tuần lễ. Nội trong 01 tuần, nếu thấy thuốc không tác dụng thì phải thay bằng thuốc khác hoặc dùng phối hợp nó với Pen – Streptomycin hay với Sulfamid. Nhưng nếu dùng với Sulfamid thì không được dùng loại muối Natri vì độ kiềm của Sulfamid sẽ phá hủy Penicillin.

3-Bệnh viêm ruột truyền nhiễm:’’ thỏ con ỉa cứt vàng

Thỏ 30 ngày tuổi tiêm phòng mũi 1 sau 30 ngày tiêm lặp lại mũi 2.

Bệnh này do vi trùng nhiều loại, chủ yếu là E.coli nhiễm trong thức ăn, nước uống, khi bú mẹ. Bệnh xảy ra ở các lứa tuổi của thỏ.

Triệu chứng của bệnh là lông xù, không bóng, kém ăn, sốt cao, phân lỏng và thối, đôi khi lẫn dịch nhờn màu trắng, lông quanh hậu môn và vùng bụng bị thấm bết cả dịch thể và phân. Thỏ con 5 -10 ngày tuổi nhiễm vi trùng qua đường sữa mẹ hoặc khi bú mẹ cũng làm viêm ruột.

Thể hiện của bệnh là dịch thể, phân lỏng thấm qua hậu môn đến cả vùng bụng nhuộm thành màu vàng, ta gọi là bệnh ” thỏ con ỉa cứt vàng “.

     Bệnh tích: Viêm ruột tất điển hình: niêm mạc ruột non dầy, có lớp dịch màu vàng xám nhạt phủ lên, có nhiều điểm kết hạt màu trắng lấm chấm bằng hạt kê dày đặc nổi lên trên lớp niêm mạc. Trong khoang bụng chứa nhiều dịch thể màu hồng đỏ. Trên bề mặt các chuỗi hạch thận, lách có những đốm haọi tử trắng nổi lên. Ở niêm mạc ruột già nhiều khi cũng thấy các vùng xuất huyết.

Dựa vào triệu trứng lâm sàng, cần phát hiện ngay ở giai đoạn đầu để điều trị kịp thời. Dùng Steptomycin pha loãng 1/20 cho uống 2 – 4 lần/ngày, mỗi lần uống 1 – 2 ml, uống 2 -3 ngày liền. Cần kết hợp uống nước chiết xuất các loại cây như cỏ sữa, cỏ mực và uống các sinh tố A, B để tăng khả năng phục hồi sức khoẻ.

ĐIỀU TRỊ BỆNH Ở THỎ:

1- Bệnh bại huyết: Đối với bệnh này về nguyên lý là không điều trị được. Tuy nhiên, để tăng sức đề kháng, chống nhiễm trùng kế phát cho thỏ, chúng ta dùng các thuốc trợ sức trợ lực như: Vitamin C, B.comlex, các kháng sinh như: Enrofloxacin, Gentamycin… tiêm cho con vật. Tiêm Vacxin bại huyết thỏ

2- Trị bệnh cầu trùng: Cho ăn thức ăn trộn KNASB3. Dùng 3 ngày, nghỉ 3 ngày, sau đó dùng tiếp 2 ngày để diệt cầu trùng. 1g/ lít nước uống hoặc 2 g/ kg thức ăn, trong 5 ngày liên tục. hoặc 0,1-0,2g/kg thể trọng.

3- Trị bệnh ghẻ: Dùng Invermectin, Liều chích 0.1ml/0.7-0.8 kg tiêm 01 liều duy nhất.

4- Trị viêm mũi: Dùng Pen – Streptomycin 0,01g/kg thể trọng hoặc Kanamycin 0,05g/kg thể trọng. dùng liên tục trong 3 ngày.

5- Trị bệnh tụ huyết trùng: (Tụ huyết trùng, viêm mũi, Bệnh viêm tuyến vú, viêm núm vú): Dùng Pen – Streptomycin 0,01g/kg thể trọng hoặc Kanamycin 0,05g/kg thể trọng. dùng liên tục trong 3 ngày.

SỬ DỤNG THUỐC BỔ CHO THỎ:

  • 30 ngày tiêm ADE sau đó tiêm định kỳ 03 tuần 01 lần.
  • 35 ngày tiêm Caxium – B12, sau đó tiêm định kỳ 03 tuần 01 lần.

Lưu ý: thỏ phát triển tốt có thể không cần tiêm thuốc bổ

SỬ DỤNG THUỐC CHO THỎ SINH SẢN:

Tiêm vắc xin bại huyết: tiêm lần đầu khi thỏ được 45 – 60 ngày tuổi, sau đó nhắc lại theo chu kỳ 6 tháng/lần. Liều lượng 1cc/con.

  • Thỏ có thai 14 ngày: tiêm ADE, Can xi, Penicillin.-Streptomycin, ghẻ. Thời gian tiêm cách nhau 01 ngày (Nếu chưa tiêm định kỳ phòng bệnh ghẻ rồi thì không tiêm nữa).
  • Thỏ sau khi sinh: Tiêm ADE, Can xi, Penicillin.-Streptomycin. Thời gian tiêm cách nhau 01-2 ngày, tiêm Canxi sau khi tiêm ADE
  • Thỏ con 60 ngày: Vắc xin bại huyết, ghẻ. (Tiêm phòng định kỳ các bệnh trên).

Bạn có cách làm nào hay hãy chia sẻ với chúng tôi

Nếu hay hãy chia sẻ bài viết lên trang cá nhân của bạn để mọi người cùng biết

Chúng tôi khuyên bạn nên đọc

Đọc bài cách khử trùng chuồng thỏ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Dịch ngôn ngữ